Ras

"Polen zijn tuig. Allemaal."

Is deze uiting strafbaar? Het Meldpunt Discriminatie Internet dacht van wel. De redactie GeenStijl, de website waarop een van de 'reaguurders' de gewraakte uiting geplaatst had, vond van niet. GeenStijl gaf toe dat de uiting generaliserend was, maar weigerde de uiting te verwijderen.

Het Meldpunt Discriminatie Internet motiveerde het verwijderingsverzoek aan Geenstijl als volgt:

De reden waarom wij verzoeken tot verwijdering sturen over dergelijke uitingen ligt in het gegeven dat we deze uitingen in strijd achten met de anti-discriminatiebepalingen uit het Wetboek van Strafrecht.

De betreffende uitingen over Polen leveren een strafbare belediging op basis van ras op. De wetgever heeft aangegeven dat onder het begrip ras groepen mensen vallen die een zelfde huidskleur, afkomst, nationale of etnische afstamming hebben.

Ik heb gezien dat u uitingen als "Joden zijn tuig. Allemaal" wel verwijderd. Polen verdienen volgens de wet echter een zelfde bescherming tegen discriminatie als joden. Beide groepen vallen onder het strafrechtelijke begrip ras.

Ook in het Jaarverslag 2010 van het MDI komen we opvatting tegen dat een nationaliteit onder het strafrechtelijke begrip ras valt:

Het begrip 'ras' dient, overeenkomstig het Internationaal Verdrag inzake de Uitbanning van alle vormen van Rassendiscriminatie en vaste jurisprudentie van de Hoge Raad, ruim te worden uitgelegd. Dit begrip omvat tevens huidskleur, afkomst of nationale herkomst dan wel etnische afstamming. (voetnoot 6, blz 15, Jaarverslag 2010).

Heeft het Meldpunt Discriminatie Internet gelijk?

Nee, want de Hoge Raad is niet de wetgever. De wetgever is de regering en de beide kamers van de Staten-Generaal.
Nee, want de betekenis van het begrip 'ras' is volgens de online Van Dale nog steeds een: 'groep van individuen, van een andere groep onderscheiden door een aantal erfelijke en lichamelijke overeenkomsten'.

Ras is een genetisch bepaald kenmerk. Voor de andere niet-genetisch bepaalde kenmerken die volgens het MDI en de Hoge Raad ook onder ras vallen, afkomst, nationale herkomst en etnische afstamming, bestaat een goed Nederlands woord: etniciteit. Als de wetgever ook etniciteit had willen opnemen in de discriminatiebepalingen had de wetgever etniciteit wel aan het rijtje 'ras, godsdienst of levensovertuiging, hetero- of homoseksuele gerichtheid of lichamelijke, psychische of verstandelijke handicap' toegevoegd. Dat heeft de wetgever niet gedaan.

De Hoge Raad zag het ontbreken van etniciteit in de discriminatiebepalingen van het Wetboek van Strafrecht blijkbaar als een omissie en kwam met de 'oplossing' dat etniciteit volgens jurisprudentie dan ook maar onder ras moest vallen. De Hoge Raad heeft gezocht naar ondersteuning voor die visie en dacht die gevonden te hebben in het Verdrag van New York (Internationaal verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie; New York, 7 maart 1966)

Internationaal verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie

Artikel 1
1. In dit Verdrag wordt onder 'rassendiscriminatie' verstaan elke vorm van onderscheid, uitsluiting, beperking of voorkeur op grond van ras, huidskleur, afkomst of nationale of etnische afstamming die ten doel heeft de erkenning, het genot of de uitoefening, op voet van gelijkheid, van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden op politiek, economisch, sociaal of cultureel gebied, of op andere terreinen van het openbare leven, teniet te doen of aan te tasten, dan wel de tenietdoening of aantasting daarvan ten gevolge heeft.

Dit artikel definieert echter het begrip 'rassendiscriminatie'. Dit artikel definieert niet het begrip 'ras'. De definitie van het begrip 'ras' is in dit artikel duidelijk anders dan die van de Hoge Raad, want afkomst en nationale of etnische afstamming worden in dit artikel naast ras afzonderlijk genoemd.

Twee andere internationale verklaringen betreffende de mensenrechten ondersteunen de definitie van de Hoge Raad van het begrip 'ras' ook niet. In beide verklaringen worden ras en etniciteit afzonderlijk genoemd:

UNIVERSELE VERKLARING VAN DE RECHTEN VAN DE MENS
Artikel 2
Een ieder heeft aanspraak op alle rechten en vrijheden, in deze Verklaring opgesomd, zonder enig onderscheid van welke aard ook, zoals ras, kleur, geslacht, taal, godsdienst, politieke of andere overtuiging, nationale of maatschappelijke afkomst, eigendom, geboorte of andere status.

Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens
Artikel 14 - Verbod van discriminatie
Het genot van de rechten en vrijheden die in dit Verdrag zijn vermeld, moet worden verzekerd zonder enig onderscheid op welke grond ook, zoals geslacht, ras, kleur, taal, godsdienst, politieke of andere mening, nationale of maatschappelijke afkomst, het behoren tot een nationale minderheid, vermogen, geboorte of andere status.

Het is nog maar de vraag of de jurisprudentie van de Hoge Raad die bepaalt dat onder ras ook etniciteit dient te vallen nog langer houdbaar is. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft immers bepaald dat het vrij interpreteren van wetteksten niet toegestaan is. Ook niet als het hoogste rechtsorgaan van een lidstaat dat doet. De zaak betrof een heel andere beperking van de vrijheid van meningsuiting - het ging over preventieve censuur op grond van een dubieuze interpretatie van een artikel van de Belgische Grondwet - maar het Europese Hof maakte duidelijk dat inperkingen die niet in de wet vastgelegd zijn via juridische spitsvondigheden niet alsnog geëffectueerd mogen worden.

Europees Hof verbiedt Belgische censuur
...
Verwijzend naar het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, zeggen de rechters in Straatsburg dat 'de vrijheid van meningsuiting alleen beperkt kan worden met een zeer precieze wettekst'. De wet en de rechtspraak in België zijn over dit onderwerp echter alles behalve precies, aldus het Europees Hof. Tenzij België zijn wetgeving op dit terrein aanpast en specifieke uitzonderingen omschrijft, moet een rechter zich voortaan onbevoegd verklaren.
...

Voor het proces tegen Geert Wilders kan deze uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens ook van belang zijn:

Moszkowicz krijgt ongelijk, proces Wilders voortgezet
...
Stoppen
Als Moszkowicz zijn zin had gekregen, was het proces ten einde geweest. De zaak wordt nu wel vandaag om 09.45 uur voortgezet.


Volgens Moszkowicz heeft het OM Wilders op veel meer punten aangeklaagd dat het gerechtshof justitie had opgedragen en is het OM daarmee te ver gegaan. Zo heeft het OM de film Fitna en enkele uitspraken aan de beschuldiging toegevoegd. Het OM is het oneens met de advocaat.


Vrijheid OM
De rechter betoogde dat het OM enige vrijheid heeft om een aanklacht zelf in te vullen. Een aantal toegevoegde 'kwalijke' uitspraken van Wilders mag niet worden meegenomen, maar andere wel. De uitspraak 'Ik heb genoeg van de Koran, verbied dit fascistische boek', mag bijvoorbeeld niet worden behandeld, maar alle uitspraken gedaan in Fitna wel.


Ook mag het OM Wilders vervolgen voor discriminatie op basis van ras, omdat hij uitspraken heeft gedaan over Marokkanen en niet-westerse allochtonen.
...

"Ook mag het OM Wilders vervolgen voor discriminatie op basis van ras, omdat hij uitspraken heeft gedaan over Marokkanen en niet-westerse allochtonen."

Het OM mag Wilders wel vervolgen voor discriminatie op basis van ras, omdat hij uitspraken heeft gedaan over Marokkanen en niet-westerse allochtonen, maar de rechtbank kan daar geen uitspraak over doen zolang de wet niet is aangepast. Het Europese Hof zal de verruiming van het strafrechtelijke begrip ras door de Hoge Raad niet accepteren. De rechtbank dient zich op dit punt onbevoegd te verklaren.


Naschrift: het is niet bekend wanneer de Hoge raad besliste dat etniciteit ook onder het begrip ras viel, maar het was met zekerheid in de tijd dat men nog dacht dat een multiculturele samenleving enige kans van slagen had. Etniciteit behandelen als een ras, als een genetisch bepaald kenmerk waarvan een persoon zich niet kan ontdoen, is namelijk allesbehalve een stimulans voor personen met een andere etniciteit dan die van het land van verblijf om te integreren of te assimileren. De filosofie die mogelijk achter de letterlijke tekst van de discriminatiebepalingen in het Wetboek van Strafrecht zit, namelijk dat etniciteit een volstrekt onbelangrijke factor is en behoort te zijn, doet meer recht aan het gelijkheidsbeginsel van de Grondwet. De 'discriminatie' die groepen soms krijgen te verduren is dan niet meer dan, om de woorden van GeenStijl te gebruiken: "een generalisering, maar dat gebeurt ten opzichte van alle wereldburgers op onze mooie aardbol, inclusief onszelf."

'And only one for birthday presents, you know. There's glory for you!'


'I don't know what you mean by "glory",' Alice said.


Humpty Dumpty smiled contemptuously. 'Of course you don't — till I tell you. I meant "there's a nice knock-down argument for you!"'


'But "glory" doesn't mean "a nice knock-down argument",' Alice objected.


'When I use a word,' Humpty Dumpty said, in rather a scornful tone, 'it means just what I choose it to mean — neither more nor less.'


'The question is,' said Alice, 'whether you can make words mean so many different things.'


'The question is,' said Humpty Dumpty, 'which is to be master — that's all.'


Alice was too much puzzled to say anything; so after a minute Humpty Dumpty began again. 'They've a temper, some of them — particularly verbs: they're the proudest — adjectives you can do anything with, but not verbs — however, I can manage the whole lot of them! Impenetrability! That's what I say!'


'Would you tell me please,' said Alice, 'what that means?'


'Now you talk like a reasonable child,' said Humpty Dumpty, looking very much pleased. 'I meant by "impenetrability" that we've had enough of that subject, and it would be just as well if you'd mention what you mean to do next, as I suppose you don't mean to stop here all the rest of your life.'


'That's a great deal to make one word mean,' Alice said in a thoughtful tone.


'When I make a word do a lot of work like that,' said Humpty Dumpty, 'I always pay it extra.'


'Oh!' said Alice. She was too much puzzled to make any other remark.


'Ah, you should see 'em come round me of a Saturday night,' Humpty Dumpty went on, wagging his head gravely from side to side, 'for to get their wages, you know.'


(Alice didn't venture to ask what he paid them with; and so you see I can't tell you.)

Destory

Het Meldpunt Discriminatie Internet is plotseling in de actieve modus geschoten. Vermoedelijk vreest het MDI voor haar bestaan en de o zo kostbare subsidiestroom. De publieke opinie heeft zich ten gevolge van het politieke proces tegen Geert Wilders immers sluipenderwijs tegen meningsbestrijders gekeerd. Vriend en vijand zijn het er inmiddels over eens dat onwelgevallige meningen slechts met argumenten bestreden dienen te worden en niet met het botte kromzwaard van de censuur. Overduidelijk abjecte uitingen zijn misschien wel strafbaar volgens de letter van de wet, maar kunnen het beste genegeerd worden. Strafvordering en de publiciteit die daar steevast mee gepaard gaat, maken de uitingen immers niet minder abject maar uitsluitend wereldkundig.

Een goed half jaar na een uitspraak van de Hoge Raad acht het Meldpunt discriminatie Internet het opportuun om er melding van te maken.

Uitspraak Hoge Raad in ‘Combat 18’ zaak

Op 23 november 2010 deed de Hoge Raad uitspraak in de ‘Combat 18’ zaak. Deze zaak betrof het in voorraad hebben van t-shirts met de tekst ‘Destory (sic) Zionism’ en ‘Combat 18'

T-shirts met de tekst ‘Destory Zionism’..

'Destory' is overduidelijk een typo, maar het is exemplarisch voor de incompetentie van het Meldpunt Discriminatie Internet: ze zijn te dom en te lui om hun eigen berichtjes nog eens na te lezen.

Het Hof in Den Haag had geoordeeld dat de t-shirts met de tekst ‘Destroy Zionism’ wel aanzetten tot haat of discriminatie en de t-shirts met de tekst ‘Combat 18’ en ‘Whatever it takes’ niet. De Hoge Raad besluit tot cassatie voor dit laatste gedeelte van de uitspraak omdat deze uitlatingen ‘in de gegeven omstandigheden van het geval’ en ‘in het licht van mogelijke associaties’ beschouwd moeten worden.

Het Hof had de verdachte vrijgesproken van het aanzetten tot haat of discriminatie voor het ter verspreiding in voorraad hebben van de t-shirts met de teksten ‘Combat 18’, ‘Whatever it takes’ en ‘Support’. De vrijspraak volgde omdat er volgens het Hof ‘geen zodanige bekendheid is met de daarin vervatte toespeling noch een zodanig verband met het Joodse volk’. Op de t-shirts met de tekst ‘Destroy Zionism’ stond ook een afbeelding van een persoon met pijpekrullen en een hoed op, op wie een andere persoon – zonder deze kenmerken – een pistool gericht houdt. Deze afbeelding stond niet op de ‘Combat 18’ t-shirts. Het Hof overwoog hierbij dat deze teksten niet te beschouwen zijn als uitlatingen die, op zichzelf bezien, aanzetten tot haat of discriminatie van de Joden.

De Hoge Raad oordeelde echter dat dit een te beperkte uitleg is van van artikel 137e. Voor de beoordeling of uitingen aanzetten of haat of discriminatie moeten uitlatingen immers niet uitsluitend op zichzelf worden bezien, maar ook in de gegeven omstandigheden van het geval en in het licht van mogelijke associaties die deze wekken worden beschouwd. De tekst ‘Combat 18’ was in Gotische letters geschreven en het is algemeen bekend dat Combat 18 een ondergronds gewelddadig racistisch netwerk is, voortgekomen uit een neonazistische groepering. Ook is het algemeen bekend dat in die kringen het getal 18 staat voor het eerste en het achtste letter van het alfabet, waarmee de afkorting AH, welke staat voor Adolf Hitler, wordt verkregen. Uit de combinatie van deze onderdelen met de teksten ‘Whatever it takes’ en ‘Support’ wordt de associatie met de Hitlerjaren en het nazisme opgeroepen, waaruit het beledigende karakter voor een groep mensen kan worden afgeleid. Het gedeelte van de uitspraak van het Hof over de ‘Combat 18’ t-shirts werd daarom door de Hoge Raad terugverwezen naar het Hof.

"Ook is het algemeen bekend dat in die kringen het getal 18 staat voor het eerste en het achtste letter van het alfabet, waarmee de afkorting AH, welke staat voor Adolf Hitler, wordt verkregen."

We durven zomaar te betwijfelen dat het algemeen bekend is waar het getal 18 voor staat, zelfs al staat het in Gotische letters (en cijfers).

Maar nu het MDI, het doorprocederende Openbaar Ministerie, de Hoge Raad en een wijsneus van een advocaat (Gerard Spong) de taak op zich hebben genomen om het grote publiek van die betekenis op de hoogte te brengen zal het gewraakte getal inderdaad meer bekendheid genieten.

Of: hoe creëert men de omstandigheden die een besluit zouden kunnen rechtvaardigen..

    Then some one came to me and said
    "The little fishes are in bed."

    I said to him, I said it plain,
    "Then you must wake them up again."

    I said it very loud and clear:
    I went and shouted in his ear.'

    'But he was very stiff and proud:
    He said, "You needn't shout so loud!"

    And he was very proud and stiff:
    He said "I'd go and wake them, if —"